Op 31 oktober 2026 organiseren negen winkelstraten voor het eerst samen ‘Aalst Griezelt’.
In de Aalsterse centrumstraten vind je dan, tussen 11 en 17 uur, griezelige personages, spoken, heksen en andere 'gezellige' figuren terug, en in de Kerkstraat wordt er 's avonds ook een Halloweenfeestje georganiseerd met spookachtige muziek en rookkanonnen.
Domi van de Music Club aldaar, zal ook 'spooky cocktails' serveren.
Of 'Haloween vieren' iets nieuws is in Aalst?
Neen hoor! Er is namelijk ook - voor de 11e keer (!) - de Halloweentocht in het stadspark.
Deze wordt georganiseerd door AKV De Toerenbiejoekes en bestaat uit :
• Kinderwandeling (voor -12 jaar): Vanaf 17:30 uur (minder eng).
• Tocht voor durvers: Van 18:30 tot 22:00 uur.
Tickets kosten 5€ en zijn te verkrijgen bij De Toerenbizjoekes.
Voor de ene is het 'platte commerce', voor de andere een leuk feestje, maar van waar komt dat nu eigenlijk, Halloween?
Halloween vindt zijn oorsprong in het oude Keltische oogstfeest Samhain en de christelijke avond voor Allerheiligen, en werd in België en de rest van Europa populair vanaf de jaren 1990.
1. Samhain (Keltische wortels):
Ruim 2.000 jaar geleden vierden de Kelten in Ierland en Groot-Brittannië op 31 oktober Samhain, het einde van de oogst, het begin van de winter en het moment waarop de grens met de geestenwereld heel dun zou zijn.
2. Allerheiligen en Allerzielen:
De katholieke kerk verbond de datum later aan All Hallows' Eve (de avond voor Allerheiligen op 1 november), waaruit de naam Halloween ontstond.
De data voor de vieringen omtrent Allerheiligen en Allerzielen werden in de 19e eeuw door pauw Gregorius IV vastgelegd op 1 en 2 november.
Op die dagen gingen de mensen massaal naar het kerkhof en brandden ze kaarsen om hun gestorven geliefden te herdenken.
In de 16de eeuw werd Engeland protestants. Allerheiligen en Allerzielen werden afgeschaft omdat ze in strijd waren met de reformatorische leer, maar Allerheiligenavond bleef wel verder leven als het wereldlijke feest ‘All Hallow’s Eve’.
Van daaruit heeft het zich dan verder verspreid.
Ierse, Engelse en Schotse immigranten namen de tradities in de 19e eeuw mee naar de Verenigde Staten, en van daar groeide het uit tot een populair feest met kostuums, pompoenen en trick-or-treat, ...
Het moet daar immers altijd 'bigger' en 'greater' zijn...
Deze gebruiken werden dan opnieuw geïmporteerd in Europa.
In de 19e eeuw zijn er trouwens veel berichten te vinden van overlast en kattenkwaad door jongeren.
Zo doken er verhalen op over vergiftigd snoep of scheermesjes in appelen, waardoor verschillende kinderen zouden zijn ziek geworden of zelfs stierven.
In de jaren 1980 werden deze verhalen nog aangedikt met waarschuwingen voor satanische clubs en kidnappers op Halloween.
Achteraf bleek deze vrees totaal ongegrond, maar de toon was wel gezet.
Vele ouders hielden hun kinderen thuis of hielden ze nauwlettend in de gaten tijdens hun tocht.
Ook de filmindustrie speelde handig in op die maatschappelijke angst.
Horrorfilms als 'Halloween' (1978) en 'Nightmare on Elm Street' (1984) werden regelrechte kaskrakers in zowel binnen- als buitenland, en het grote succes van deze Amerikaanse films en televisieseries zorgde ervoor dat Halloween als feest ook hier gekend werd.
Ook in België werd het feest populair, onder meer door de opkomst van griezeltochten, verklede kinderfeesten en pompoenverkoop in de herfstperiode.
Vanaf de 20ste eeuw daalde de leeftijd van de feestvierders, en het werd steeds duidelijker een kinderfeest, hoewel de wandelingen en verkleedfeesten nog steeds enorm succesvol zijn, ook bij volwassenen.
De pompoen - en specifiek de uitgeholde lantaarnversie met het griezelgezicht - is het ultieme symbool van Halloween en vindt zijn oorsprong in een Ierse legende over de smid Jack en een historisch tekort aan pompoenen in Europa.
Volgens een oud Keltisch-Iers volksverhaal was Jack een gierige, listige smid die de duivel herhaaldelijk te slim af was.
Jack wist de duivel uiteindelijk zo te manipuleren dat die beloofde Jacks ziel nooit naar de hel te sturen.
Toen Jack stierf, mocht hij vanwege zijn slechte levenswandel niet naar de hemel... maar de duivel hield zich aan zijn woord en weigerde hem de toegang tot de hel.
Jack was dus gedoemd om voor eeuwig in het duister over de aarde te dwalen.
De duivel wierp hem een gloeiend kooltje toe om zijn weg te verlichten en Jack stopte dit in een uitgeholde knol om het brandend te houden.
Dit werd de eerste Jack-o'-lantern.
Maar het zou niet bij dat ene exemplaar blijven ...
Oorspronkelijk holden mensen in Ierland en Schotland rapen, bieten en knollen uit om boze geesten en de dolende ziel van Jack weg te houden van hun huizen.
Toen de Ierse immigranten in de 19e eeuw naar Noord-Amerika trokken, ontdekten ze dat de inheemse pompoenen daar veel groter, zachter en gemakkelijker uit te snijden was dan de Europese knollen.
Ook in Vlaanderen werden de uitgeholde bieten en rapen ingeruild voor de pompoen.
De traditie paste zich snel aan en het was dus de oranje pompoen die het wereldwijde symbool voor Halloween en 'de herfst' werd.
Symboliek is de pompoenen ook niet onbekend.
Ten eerste is er het symbool van de 'bescherming':
Het angstaanjagende gezicht in de pompoen dient historisch gezien als een afschrikmiddel om dwalende geesten en het kwaad buiten de deur te houden.
Een tweede is de 'overgang van seizoenen':
De pompoen staat immers ook symbool voor de herfoogst en het vieren van de overvloed, vlak voor de intrede van de donkere, koude wintermaanden.
Een pompoensoepje 'dabei' is natuurlijk zeker niet te versmaden.
En dan is er ook nog het gebruik van 'Trick or treat'
Deze traditie is eigenlijk opgebouwd uit drie historische lagen:
1. De Keltische wortels (Samhain)
Ruim 2000 jaar geleden vierden de Kelten op 31 oktober het feest Samhain.
Zij geloofden dat op die avond de grens tussen de wereld van de levenden en de doden flinterdun was, waardoor geesten en demonen naar de aarde konden komen.
Om deze ongewenste geesten gunstig te stemmen, zetten mensen tafels vol met eten en drinken buiten (de voorloper van de treat). Daarnaast vermomden mensen zich met maskers en dierenhuiden om niet herkend te worden door boze geesten.
2. Christelijke invloeden (Souling en Guising)
Toen het christendom zich in de middeleeuwen over Europa verspreidde, werden heidense feesten vermengd met christelijke feestdagen. De kerk introduceerde Allerheiligen en Allerzielen (1 en 2 november).
Souling : In het middeleeuwse Engeland gingen arme mensen en kinderen tijdens deze dagen langs de deuren.
Ze zongen liederen en baden voor de overleden familieleden van de bewoners ...
In ruil daarvoor kregen ze 'zielencakes' (soul cakes), een soort gekruide koekjes.
Guising: In Schotland en Ierland verkleedden (guising) kinderen zich en deden ze een kleine opvoering, zoals het opzeggen van een gedicht of het doen van een kunstje, in ruil voor fruit, noten of muntgeld.
3. Vandalisme en de oversteek naar Amerika
In de 19e eeuw emigreerden miljoenen Ieren en Schotten naar Noord-Amerika en namen hun tradities mee.
In de Verenigde Staten ontspoorde het feest in de vroege 20e eeuw echter behoorlijk.
Jongeren misbruikten de avond om vandalisme te plegen, ruiten in te gooien en streken uit te halen (de tricks).
Om deze chaos in te dammen, begonnen buurten en steden vanaf de jaren 1920 en 1930 georganiseerde feesten te houden.
Kinderen werden aangemoedigd om verkleed langs de deuren te gaan om snoep te vragen. Het concept was simpel: geef ons iets lekkers (treat), anders halen we een streek met je uit (trick).
De specifieke term 'trick or treat' doken voor het eerst op in kranten in de late jaren 1920 en werd na de Tweede Wereldoorlog wereldwijd beroemd toen het werd opgenomen in populaire cultuur, zoals in de Peanuts-strips en Disney-cartoons.
Hoe staan Christenen nu eigenlijk tegenover het fenomeen 'Halloween' ?
In de Bijbel wordt immers vaak aangehaald dat de angst, de dood en de duisternis helemaal niet bij God horen.
Zo schreef Paulus in 'Romeinen 13:12':
“De nacht loopt ten einde, de dag nadert al.
Laten we ons daarom ontdoen van de praktijken van de duisternis en ons omgorden met de wapens van het licht.”
Heel serieus dus, maar er zijn uiteraard ook christenen die er wat luchtiger mee omgaan.
Zij zien in Halloween geen enkele spirituele waarde, maar gewoon een moment van gezelligheid en contact met mensen die ze anders niet spreken. En ja, dat mag natuurlijk ook verkleed zijn.
Ze zijn dan ook bewust niet bang, omdat ze geloven dat God sterker is dan elke duisternis.
Sommigen zien het als een unieke kans om verbinding te zoeken, en om juist die avond te laten zien dat je als christen niet oordeelt, maar openstaat voor gesprek, contact en samen lachen.
Wat jullie ook doen : een griezelwandeling, een trick or treat tocht, een verkleedfeestje, gezellig samenzijn, een kerkhofbezoekje, ...
H A P P Y H A L L O W E E N ! ! !
Bronnen :
UitInVlaanderen.be
AKV De Toerenbizjoekes
Histories.be
History.com
National geographic.com
Jardins-du-monde.be
Beam.eo.nl
TVPlus.be
Geen opmerkingen:
Een reactie posten