De geschiedenis van het karakteristieke pand aan de Arbeidstraat 2 in Aalst (op de hoek met het Keizersplein en de Vlaanderenstraat) kent een rijke architecturale en maatschappelijke achtergrond.
Het gebouw staat in de volksmond ook wel bekend als "het Paviljoen"
Het eclectische burgerhuis werd gebouwd circa 1903.
Het is een opvallend hoekhuis met bakstenen gevels en een karakteristieke overdekte portiek met stenen zuilen.
Hoewel de oorspronkelijke ontwerper uit 1903 niet met volledige naam in de algemene erfgoedfiches staat, is er voor een latere, belangrijke structurele ingreep aan het pand wel een duidelijke naam bekend.
In het jaar 1923 werd immers de gekende lokale architect De Stobbeleir aangesteld.
Hij diende in dat jaar een officieel bouwdossier in bij de stad Aalst voor het aanpassen en optrekken van een specifieke muurstructuur behorende bij het pand aan de Arbeidstraat.
De familie De Stobbeleir was destijds een gerespecteerde naam in de Aalsterse bouw- en architectuurwereld.
Conceptueel werd het huis ontworpen om naadloos aan te sluiten bij de standing en uitstraling van het omliggende Keizersplein.
Het is opgetrokken in een uitgesproken eclectische stijl.
De eclectische bouwstijl is een architectuurstroming uit de 19e eeuw waarbij architecten elementen uit verschillende historische bouwstijlen (zoals de gotiek, renaissance en barok) vrij combineren tot een nieuw, vaak groots geheel.
Dit is duidelijk te zien aan de rijke combinatie van baksteen, natuurstenen elementen en de monumentale, overdekte portiek aan de voorzijde die rust op statige stenen zuilen.
Het Keizersplein en de directe zijstraten (zoals de Arbeidstraat) waren in die tijd dé plekken waar de rijke industriëlen en de elite van Aalst woonden. Zij lieten er imposante huizen bouwen om hun status te tonen, ver weg van de fabrieksarbeiders.
Vanwege de unieke architectonische waarde is het pand opgenomen in de Inventaris Onroerend Erfgoed als vastgesteld bouwkundig erfgoed. Daarnaast maakt het deel uit van het beschermde stadsgezicht rondom het Keizersplein.
Door de decennia heen heeft het gebouw verschillende functies gehad, waarbij het transformeerde van een chique burgerwoning of ontmoetingsplaats naar een centrale horecalocatie.
Voordat het pand midden jaren '90 transformeerde in het iconische danscafé Cocoon, en daarmee de stap naar de HoReCa werd gezet, was het van oorsprong een statige heren- of burgerwoning voor de Elite (Eind 19e eeuw – 20e eeuw).
Eind 19e eeuw was Aalst een industriële grootmacht dankzij de vlas-, linnen- en textielfabrieken en de internationale hophandel.
De eerste bewoners van dit pand behoorden dan ook tot deze elite.
Zij lieten dit huis bouwen om hun fortuin te tonen en om dicht bij het culturele leven (rond het Keizersplein) te wonen.
De bouw gebeurde specifiek voor rekening van een vermogende heer die in de archieven geregistreerd staat onder de initialen F. De Wolf.
De familie De Wolf was destijds een zeer prominente en invloedrijke naam binnen de Aalsterse burgerij, met name bekend van de bloeiende lokale hop- en mouterij-industrieën (zoals mouterij De Wolf-Cosijns).
Dit verklaart de kapitaalkracht die nodig was om zo'n monumentale hoekpartij met stenen zuilen te laten optrekken.
Het gebouw was ontworpen voor een groot gezin, inclusief inwonend dienstpersoneel.
De dienstbodes en knechten sliepen in de kleinere kamers onder het mansardedak, terwijl de adellijke of industriële familie leefde in de grote salons met hoge plafonds op het gelijkvloers en de eerste verdieping.
Het gebouw werd destijds genoemd als "het Paviljoen".
In de 19e-eeuwse architectuur is de term "paviljoen" niet zomaar een naam, maar een functionele en visuele beschrijving.
In de klassieke bouwkunde is een paviljoen een (vaak ietwat vrijstaand) gebouw of een markant hoekdeel dat extra geaccentueerd is om op te vallen.
Het hoekpand aan de Arbeidstraat 2 voldoet hier perfect aan.
Het beschikt over een monumentale, overdekte hoekportiek die gedragen wordt door opvallende stenen zuilen.
Dit type open, overdekte galerij of 'loggia' op een hoek deed sterk denken aan de losstaande, open tuinpaviljoens of feestpaviljoens van de adel, wat de bijnaam in de hand werkte.
Het gebouw hoort als concept historisch en visueel bij het Keizersplein.
De stadsarchitecten ontwierpen het plein als een prestigieuze, homogene boulevard, waarbij het pand aan de Arbeidstraat moest fungeren als het paviljoenachtige sluitstuk.
De "kop" van de zuidelijke gevelwand van het plein, als het ware.
Het sloot de chique rij burgerhuizen op een monumentale manier af, net zoals paviljoens in de barokke en classicistische Franse architectuur vaak de hoeken of eindpunten van grote paleisvleugels en pleinen markeerden.
In de loop van de 20e eeuw verloren veel van dit soort grote herenhuizen hun functie als pure gezinswoning.
Voordat het een puur horecapand werd, deed het gebouw een tijdlang dienst voor zakelijke of administratieve doeleinden (zoals kantoorruimte of een agentschap), wat destijds een heel gebruikelijke herbestemming was voor dergelijke grote eclectische panden.
Pas met de komst van - Cocoon halverwege de jaren '90 kreeg het gebouw voor het eerst een echte, publieke horecabestemming.
De grote ruimtes en de monumentale uitstraling bleken perfect om te verbouwen tot een trendy danscafé, waarmee de toon werd gezet voor de latere restaurants.
Het Danscafé Cocoon opende zijn deuren midden jaren '90 (circa 1995) en bleef jarenlang een absolute hotspot in het Aalsterse nachtleven onder leiding van Walter Sonck.
Het was destijds één van de meest trendy en drukbezochte plekken rond het Keizersplein en Vredeplein om te gaan feesten en dansen.
De uitbater, voor zijn Cocoonperiode ook bekend als uitbater van Dancing The Fats, overleed op 23 juli 2012 op 68-jarige leeftijd.
Voor vele 40-plussers blijft het gebouw onlosmakelijk bekend als het voormalige danscafé Cocoon, maar in de recentere geschiedenis bood het pand ook nog onderdak aan verschillende andere bekende horecazaken.
- Restaurant So & Cocktailbar So Lounge (2005 tot begin 2014):
Dit was een gekende gastronomische zaak met een bijbehorende hippe loungetent.
In 2014 viel echter de genadeslag : de uitbaters van het restaurant gingen failliet.
4 Jaar eerder, in 2010, bracht tennisster Justine Henin nog een bezoek aan de zaak voor interieuradvies, maar het grote publiek bleef steeds vaker weg.
"Sommigen zeggen dat onze Swarovski-lusters de mensen hebben afgeschrikt. Een chique restaurant openhouden, is in Aalst niet zo simpel", zei gerante Greet Sienaert.
De Lounge (andere eigenaars) bleef wel nog een tijdje open, maar diende uiteindelijk in 2017 toch ook de deuren te sluiten na een conflict met de eigenaar van het pand, niet wegens een faillissement
De Lounge (andere eigenaars) bleef wel nog een tijdje open, maar diende uiteindelijk in 2017 toch ook de deuren te sluiten na een conflict met de eigenaar van het pand, niet wegens een faillissement
Er werden door de uitbaters, Annick Louwyck en Ramses Buekens, aan de eigenaar huurvoorstellen gedaan, maar de eigenaar geloofde niet in hen en wou het gebouw in zijn geheel verhuren.
Omdat ze onderhuurden van het restaurant konden ze hier niet blijven.
- Brasserie Kamiel (2017 – 2019):
Geopend in april 2017 als opvolger van Restaurant So.
Men wou het 'chique' imago achter zich laten en koos voor een volks concept.
De uitbaters wouden dat de mensen hier gewoon goed kunnen eten, "zonder al te veel tralala", klonk het enthousiast.
De zaak sloot binnen het jaar echter alweer de deuren. De exploitatie bleek voor de toenmalige uitbaters niet rendabel of operationeel haalbaar om op die specifieke locatie voort te zetten, en dus werd de stekker eruit getrokken.
Na het sluiten van deze zaak stond het pand een tijdje leeg.
- Gastrobar Edguard (2020 – 2024):
Geopend in juli/augustus 2020. Dit was een unieke 'eatail' (samentrekking van eatery en retail) opgestart door onder andere de Aalsterse burgemeester Christoph D'Haese als eerbetoon aan zijn overgrootvader (met uitbaters Evelyne Migom en Ayrton Verhaegen).
Het concept : Wat je eet in het restaurant, kan je ook meenemen vanuit de traiteurzaak. En omgekeerd.
In tegenstelling tot veel andere horecazaken die noodgedwongen moesten sluiten door schulden, duikt Gastrobar Edguard (of de vennootschap erachter) niet op in de officiële faillissementsregisters.
De stopzetting van de zaak was een bewuste, operationele beslissing van de uitbaters en er werd plaats gemaakt voor een nieuw project in het Aalsterse straatbeeld
Sinds het voorjaar van 2025 is het gebouw de thuisbasis van het hippe schnitzelatelier - Ralf & Wolf, gespecialiseerd in ambachtelijke en moderne varianten van schnitzels.
Het zijn Bernhard Schurz (58) en Gad Al-Aswade (29) die hier geen traditionele Oostenrijkse kost, maar eigentijdse varianten van de schnitzel, van Japanse versies tot vegetarische met bloemkool, op de tafels brengen.
Mensen associëren de schnitzel met Duitsland en Oostenrijk, maar toch willen we met Ralf & Wolf niet die kant uit. Onze schnitzels zijn moderne, eigentijdse versies van de klassieke Wienerschnitzel. Op de kaart staat een Japanse schnitzel en eentje met kalfsvlees, voor de vegetariërs is er de bloemkoolschnitzel. Er zijn tien verschillende opties in totaal. De klanten werken hun gerecht trouwens zelf af door een keuze te maken uit een van de vijf sla-gerechtjes en een van de vijf aardappelgerechtjes.”
Ook aan lokale bieren met Iwein van Aelst, Ondineke en Keizer Kamiel is hier alvast geen gebrek. En ook qua aankoop van de ingrediënten werken ze zo veel mogelijk met producten uit de buurt.
Van Bernhard en Gad naar Ralf & Wolf blijkt een ideetje van Chat GPT te zijn.
De eigenaars hebben hun businessplan in Chat GPT gestopt en gevraagd welke naam zou passen bij het schnitzelatelier.
Daar kwam de naam 'Ralf & Wolf' uit.
Die naam vonden ze zo goed, dat ze hem gehouden hebben.
De meest gestelde vraag is nu uiteraard wie Ralf en wie Wolf is”, grappen zaakvoerders bij de 'zoveelste' vraag die ze erover krijgen.
Vandaag de dag is het pand officieel vastgesteld als bouwkundig erfgoed binnen het beschermde stadsgezicht van het Keizersplein.
Ondanks de vele interne verbouwingen om te blijven voldoen aan moderne horeca-eisen, is de iconische, eclectische buitengevel met de zuilen door de eeuwen heen wonderwel bewaard gebleven.
Bronnen :
Het Nieuwsblad 18/04/2025
HLN 28/01/2019 - 22/07/2020 - 17/04/2025
Aalst-TV FB 22/07/2020
Persregiodender 23/07/2020
Foto Kleur : Kris Vandevorst : https://id.erfgoed.net/auteurs/501
Foto Zwart-wit : Beeldbank Onroerend Erfgoed (1993), ID 228546
Foto Ralf & Wolf : FB Ralf & Wolf
Realo.be
Inventaris.onroerenderfgoed.be
Tablefever.com
Ralf-Wolf.be
Geen opmerkingen:
Een reactie posten